FANDANGO’NUN ÖNEMİ

Postmodern sanat bence tüm muhalif öğeleri medyatik piyasa süreçlerine eklemleyerek J. Boudrillard’ın vurguladığı biçimde gibileştiriyor, onların tüm isyancı içeriğini simülize ediyor. (Ahmet Oktay)
Fandango’nun 90’ların ikinci yarısından sonra tekrar gündeme gelmesinin müsebibi, 90’lar sinemasına bomba gibi düşen ve bir fenomene dönüşen Quentin Tarantino’dur. Rezervuar Köpekleri ve Pulp fiction (ucuz roman) filmleriyle aynı zamanda bir medya olayı haline gelen (kendisi tam bir medya şımarığı zaten) bu ayaklı sinema kütüphanesinin ne yaptığı, ne ettiği (özellikle de hangi filmleri sevdiği) gayet merak edilir oldu. Tarantino “Kankardeşi Tarantino” kitabında “Fandango’yu sinemada yedi kez seyrettim ve boktan bir şekilde iki haftada bitti. Bence Kevin Costner gelecek on yılın Kubrick’i olacak” der. Burada bir baskı hatası olabilir. Her ne kadar Costner ileride yönetmenliği denesede Fandango’nun yönetmeni Kevin Reynolds’dır. 90’lar sinemasında yaşanan postmodern kırılma noktasında  (90’lar gerçekten bir kırılma noktasıdır. Çünkü bu tarzın öncülerini Scorsese’ye, Leone’ye hatta B. Wilder’e götürebiliriz.) Fandango ve birkaç film daha Coen kardeşler ve Tarantino’yla çizgisini bulan tarza humour olarak çok etkide bulunmuştur. Fandango 80’lerde çekilipte, 70’li yılları anlatan en güzel bir kaç filmden biridir. Reynolds’un sinema okulundan mezuniyet için çektiği kısa filmden doğan mükemmel bir yol ve Bfilmi başyapıtıdır. Filmin mütevazi teknik gövdesine Steven Speilberg’in de katkısı vardır. 70’ler janrının tüm ruhu filmi olağanüstü bir şekilde kucaklar. Melankolik karakter, belli belirsiz sürrealist bir yapı, çoşkun bir lirizm, inanılmaz mekan tasarımı (havaalanına dikkat) ve tabi kii nihilizm. Reynolds ne yazık ki Kubrick olamadı. Saf, katıksız sinemasının büyüsüyle A kategorisi filmlere terfi etti. Costner’la işbirliği uzun yıllar sürdü. Nihayet Hollywood’un kapitalist çarkları arasında eridi.
Fandango beş kolej öğrencisinin daha önce gömdükleri bir şişe  “Dom Perignon”u bulunduğu yerder çıkarmak için Teksas’a doğru yaptıkarı yolculuğu anlatır.
Yol boyunca gençliklerini, geleceklerini, ideallerini ve Vietnam’ı sorgularlar.
“70’li yıllar, yetişkinliğe geçişin sancıları ve Vietnam” (sinema dergisi) janrın sineması ve ruhuyla empati kurabilen her sinemaseveri derinden etkileyebilecek kalpleri burkan birçok sahneyle dolu Fandango, özellikle sınıfın ineği tabirindeki karakterin diğerleri tarafından fazla statükocu ve gerçekçi bulunmasından dolayı onlarayaptığı yüksek volümlü konuşma sahnesi unutulmaz. ( bu sahne bana nedense S.Leone’nin 1973 tarihli Westerni “yabandan gelen adam”da film boyunca kendisini sürekli küçümseyen James Coburn’a karşı Rod Steiger’ın hayat, devrim ve Meksika üzerine yaptığı unutulmaz konuşmayı hatırlatır.)
Bugün için yapılabilecek Fandango’daki iyi niyeti, saf sinema duygusunu daha politize edebilmektir. Formalist bir yöntemle, basit trükleri cilalayıp (Darren Aronofsky’nin “Bir Rüya İçin Ağıt”ını hatırlayın) Malum tıkanma noktasına yaklaşmaktansa ya da yine B kategorisinin Kiteh malzemesini estetize etmektense (Kill Bill) veyahut varolan istismar sinemasını teknik olarak geliştirip sunmaktansa (Tarantino’nun son alameti farikası) bu janrın sinemasını günümüz evrensel sorunlarıyla buluşturmak önemlidir. Bir küçük burjuva sanatı olan sinemanın bu mecraya kaymasında dünya işçi sınıfı hareketinin bu küresel emperyalizme her alanda dur demesile olanaklıdır. Küçük burjuvazinin sanatın her alanında kendini (sınıfsal olmasa bile) muhalif bir yola kanalize edebilmesi için konjöktürün ezilenlerden yyana eşitlenmesiyle mümkündür.  Çünkü  Yalçın Küçük’ün dediği gibi “yetenekte isyan mekanizması işler” 
Fandango –
Yönetmen: Kevin Reynolds
Oyuncular: Kevin Costner, Judd Nelson, Sam Roburds, Chuck Bush
Yapım:1984

                                                                                               Rıdvan SESLİ